contactdermatitis ofwel contactallergieContact dermatitis / contactallergie
Contact dermatitis omvat een reeks van vertraagde huidreacties die optreden na huidcontact met een irriterende of allergene stof. Dit komt regelmatig voor bij volwassenen in een bepaald beroep, zoals ondermeer bij koks, metselaars, medewerkers in wasserijen, schilders, bloemisten, (auto-)monteurs, kappers (kapperseczeem), drukkers, dierverzorgers, dierenartsen, verpleegkundigen en artsen. Verantwoordelijk voor deze aandoening zijn haarverzorgingsproducten, juwelen, textielverf, leer, latex, lijmsoorten, chemicaliën, cement, onbereide voedingsmiddelen, lotions en zalven, zonnebrandmiddelen, cosmetica, parfums en delen van planten.

Contact dermatitis o.b.v. irritatie
Contact dermatitis als gevolg van een chronisch huidcontact met irriterende stoffen.
Het is een regelmatig voorkomende, niet-allergische, aandoening bij mensen die omgaan met wasmiddelen en water. Hierdoor wordt de natuurlijke beschermende vetlaag van de huid, veelal de handen, aangetast en als gevolg hiervan treedt huidirritatie op. De toenemende droogheid, schilfering en kloofvorming van de huid veroorzaken de typische verschijnselen van een contact dermatitis. Zepen, wasmiddelen en bijtende oliën, die gebruikt worden op werkplaatsen en in fabrieken zijn de boosdoeners. Luiereczeem is ook een contact dermatitis als gevolg van irritatie door urine.
Irriterende stoffen zijn verantwoordelijk voor naar schatting 80% van alle gevallen van een contact dermatitis.

Allergische contact dermatitis
Allergische contact dermatitis ontwikkelt zich na herhaaldelijke blootstelling aan een allergene stof. Het is een vertraagd optredende overgevoeligheid van de huid voor bepaalde metalen, wasmiddelen, rubberen materialen en cosmetica.
Dit type allergie komt nogal eens voor bij volwassen vrouwen (meer dan 10% van de vrouwen heeft een nikkelallergie). Binnen 48 uur treedt er een scherp begrensde plek op op de plaats waar het het materiaal contact maakt, of heeft gemaakt met de huid. In het begin is er sprake van roodheid en jeuk, gevolgd door blaasjes en het opzetten van de huid. De verschijnselen beperken zich tot de plaats van het contact en verdwijnen binnen een week nadat het allergene materiaal is verwijderd. Veel allergenen die een contact dermatitis veroorzaken zijn chemicaliën die zich aan een specifiek eiwit binden en daardoor de contact dermatitis kunnen veroorzaken.
Specifieke huidzones die primair door bepaalde allergenen worden aangedaan:

  • nikkel: oorschelpen, polsen en vingers
  • haarverf: gezicht en hoofdhuid
  • leeronderhoudsmiddelen of rubber in schoenen: voeten
  • nagellak en cosmetica: gezicht en nek

Minimale transpiratie kan contactallergenen door een laag kleding laten doordringen. Nikkel van munten kan vanuit de broekzak invloed hebben op de ondergelegen huid en schoenenpoets of rubber van schoenen door de sokken op de voeten
Contact dermatitis in de oksels kan veroorzaakt worden door formaldehyde of geurstoffen in een deodorant. Paraphenylenediamine (PPD) in henna is een krachtig allergeen. Het wordt vaak gevonden in goedkope hennaproducten en in veel haarverzorgingsproducten. Incidenteel kan een plaatselijke contact dermatitis zich ontwikkelen tot chronisch eczeem op een andere plaats.
Een bijzondere vorm van contactdermatitis zien we optreden bij het oraal allergie syndroom.

Contact urticaria
Contact urticaria is een allergische reactie die binnen enkele minuten optreedt na aanraking van een allergene stof. Urticaria is beter bekend als galbulten ofwel netelroos. Deze reactie zien we vaak bij koks (verse garnalen en knoflook), dierenverzorgers en werkers in de gezondheidszorg na contact met latex (rubber).
Ongeveer 10% van verpleegkundigen en artsen hebben inmiddels een latex allergie welke zich kan uiten in contact dermatitis, allergische neusverkoudheid, astma en zelfs een anafylactische shock.

Fotosensitieve dermatitis
Fotosensitieve dermatitis (zonne-allergie) is een allergische reactie op zonlicht. Deze ontwikkelt zich vaak bij mannen op plaatsen die aan de zon zijn blootgesteld na contact met:

  • foto-toxinen (psoralenen) in voedingsmiddelen (pastinaak, selderij en limoen)
  • geneesmiddelen (fenothiazines, amiodarone en diuretica)
  • zonnebrandmiddelen (para aminobenzoezuur, PABA)
  • parfums (musk en bergamot)

Systemische contact dermatitis
Systemische contact dermatitis is een controversiële aandoening met een niet-specifieke gegeneraliseerde dermatitis en de vorming van blaasjes op de handen. Het komt met name voor bij vrouwen met een nikkelallergie en wordt waarschijnlijk door nikkel teweeggebracht. Mogelijk zou een dieet met nikkel-arme voedingsmiddelen en het vermijden van nikkelhoudende materialen bij het koken soelaas kunnen bieden.

Behandeling
Met name de allergische varianten van contact dermatitis kunnen goed behandeld worden met mijn allergiebehandeling. In tegenstelling tot de reguliere geneeskunde hoef je na de behandeling de behandelde allergene materialen niet te mijden, omdat de oorzaak van de allergie is opgeheven.
Om de behandeling te vergemakkelijken is het raadzaam na te kijken met welke stoffen je veelvuldig in aanraking komt (op je werk of thuis), onder welke omstandigheden, wanneer de symptomen verergeren en wanneer ze verbeteren. Kijk naar nieuwe voedingsmiddelen, zalven en huidverzorgingsproducten, schoonmaakmiddelen, cosmetica, parfums, voedingsmiddelen, sieraden enz.

AllergeenKomt voor in
nikkel oorhangers, gespen, geldstukken, sieraden, brilmonturen
cobalt sieraden, gebitprotheses, prothesen, polijstmiddelen
chromaat cement, leder, bleekmiddelen, lucifers, tatoeages
formaldehyde shampoo, cosmetica, deodorant, drukinkt, kleding
paraphenylenediamine haarkleurmiddelen, henna, textiel
ethylenediamine conserveermiddel in crêmes, lakken, rubber, antivries
mercaptobenzothiazoleen rubber (laarzen en handschoenen), catheters, lijmen
thiuramen rubber, schimmeldodende middelen, haarkleurmiddelen, kousen, textielverf
perubalsem parfums, cosmetica
colofonium wondpleister, soldeervloeistof, polijstmiddelen, vernissen
parabenen conserveermiddelen in cosmetica en crêmes
epoxyharsen lijmen, coatings, PVC producten
zalven en huidcrêmes Antibiotica: neomycin, quinoline, chloramphenicol
antihistaminica: antazoline
anaesthetica: benzocaine
wol alcoholen lanoline, cosmetica, gezichtscrêmes en verzachtende middelen
plantaardige foto-toxinen pastinaak, selderij, peterselie, venkel, bergamot, sinaasappel
plantaardige allergenen tulpenbollen, uien, knoflook, sleutelbloem, klimop, berenklauw, wijnruit, gifsumak, ambrosia
Composieten dahlia, chrysant, moederkruid